11/09/2026 10:42137 Lượt xem
Khuyến cáo dịch hại đầu vụ là nội dung nhà nông cần đặc biệt quan tâm ngay sau khi xuống giống, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa tại Đồng bằng sông Cửu Long. Ở giai đoạn mạ đến đẻ nhánh, ruộng lúa có thể chịu áp lực từ ốc bươu vàng, bù lạch và bệnh đạo ôn lá. Chủ động thăm đồng, quản lý nước, dinh dưỡng và áp dụng biện pháp phòng ngừa phù hợp giúp hạn chế dịch hại phát triển thành ổ lớn.

Các báo cáo sản xuất năm 2026 tại An Giang cho thấy ốc bươu vàng và bù lạch đã xuất hiện trên một số diện tích lúa đầu vụ, trong khi bệnh đạo ôn lá cũng được ghi nhận trên trà lúa mạ đến đẻ nhánh. Vì vậy, thay vì chờ dịch hại phát triển mạnh mới xử lý, bà con nên xây dựng kế hoạch theo dõi ngay từ khi chuẩn bị đất và xuống giống.
Ở giai đoạn đầu vụ, không phải ruộng lúa nào cũng xuất hiện cùng một loại dịch hại. Mật độ và mức độ gây hại phụ thuộc vào giống, thời điểm xuống giống, điều kiện ruộng, nguồn nước, thời tiết và lịch sử dịch hại của từng khu vực.
Tại một số khu vực sản xuất lúa ở An Giang trong năm 2026, cơ quan địa phương ghi nhận ốc bươu vàng, bù lạch và bệnh đạo ôn lá trong giai đoạn đầu vụ. Điều này cho thấy việc theo dõi đồng ruộng cần được thực hiện ngay từ giai đoạn mạ, thay vì chỉ tập trung xử lý khi cây lúa đã bước vào giai đoạn đẻ nhánh mạnh.
Điểm cần nhớ: Khuyến cáo dịch hại đầu vụ nên được thực hiện theo nguyên tắc “theo dõi trước – xác định đúng – xử lý khi cần”. Không nên phun thuốc theo thói quen khi chưa xác định rõ đối tượng gây hại và mức độ ảnh hưởng.
Ốc bươu vàng thường cần được chú ý ngay từ khi ruộng mới gieo sạ. Những khu vực trũng, nơi có nguồn nước đưa ốc vào ruộng hoặc ruộng có nhiều ốc từ vụ trước cần được kiểm tra kỹ hơn.
Biện pháp phòng ngừa nên bắt đầu từ khâu chuẩn bị đất. Bà con có thể làm ruộng tương đối bằng phẳng, chủ động điều tiết nước và kiểm tra các khu vực ven bờ, mương dẫn nước. Việc cắm vật liệu thích hợp để thu gom ổ trứng và bắt ốc thủ công cũng có thể giúp giảm nguồn ốc trên ruộng.
Theo tài liệu kỹ thuật của hệ thống khuyến nông, việc tạo các rãnh nước cạn có thể giúp tập trung ốc để dễ thu gom. Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để quản lý ốc, cần lựa chọn sản phẩm được đăng ký đúng đối tượng và tuân thủ đầy đủ hướng dẫn trên nhãn. Đặc biệt, những khu vực có nuôi thủy sản cần thận trọng với nguy cơ ảnh hưởng đến sinh vật thủy sinh.
Bù lạch là một trong những đối tượng cần theo dõi trên lúa giai đoạn mạ và đầu đẻ nhánh. Dấu hiệu gây hại có thể thể hiện trên lá non, làm lá bị biến dạng hoặc giảm khả năng sinh trưởng khi mật số cao.

Trong một báo cáo sản xuất vụ Hè Thu 2026 tại xã Thạnh Mỹ Tây, An Giang, bù lạch được ghi nhận trên lúa với diện tích nhiễm trong tuần 11 ha, chủ yếu ở mức nhẹ; địa phương đồng thời dự báo đối tượng này tiếp tục cần được theo dõi. Một báo cáo khác tại xã Tân An tháng 7/2026 cũng ghi nhận bù lạch trên lúa 15–30 ngày tuổi.
Vì vậy, không nên mặc định rằng cứ thấy một vài cá thể bù lạch là phải phun thuốc ngay. Trước tiên cần kiểm tra mật độ, diện tích bị ảnh hưởng và tình trạng sinh trưởng của cây. Hạn chế phun thuốc trừ sâu sớm không cần thiết cũng giúp giảm tác động lên các sinh vật có ích trong ruộng.
Lưu ý: Không nên tự lấy liều của một sản phẩm khác để áp dụng cho sản phẩm đang sử dụng. Với thuốc bảo vệ thực vật, cần kiểm tra đúng tên sản phẩm, hoạt chất, cây trồng, đối tượng phòng trừ và liều lượng trên nhãn trước khi sử dụng.
Bệnh đạo ôn lá là đối tượng cần đặc biệt chú ý khi lúa bước vào giai đoạn đẻ nhánh, nhất là trong điều kiện thời tiết có mưa xen kẽ, độ ẩm cao và ruộng có nền dinh dưỡng không cân đối.
Tại Thạnh Mỹ Tây, An Giang, báo cáo tháng 5/2026 ghi nhận các vết bệnh đạo ôn trên lá ở một số tiểu vùng lúa giai đoạn đẻ nhánh và nhận định nếu có mưa, bệnh có khả năng phát triển. Bản tin tháng 6/2026 của địa phương tiếp tục ghi nhận đạo ôn lá ở mức nhẹ trên lúa mạ đến đẻ nhánh.

Khi thăm đồng, cần chú ý các vết bệnh bất thường trên lá và theo dõi sự gia tăng của chúng sau những đợt thời tiết ẩm. Những ruộng gieo sạ quá dày hoặc bón đạm không cân đối có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho bệnh phát triển. Vì vậy, quản lý mật độ gieo sạ và dinh dưỡng cân đối là một phần quan trọng trong chiến lược phòng bệnh.
Không nên chỉ kiểm tra ruộng khi cây có biểu hiện rõ rệt. Theo khuyến cáo tại địa phương, việc thăm đồng 2–3 lần mỗi tuần giúp phát hiện sớm sâu bệnh, đánh giá mật số và lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.
Khi kiểm tra, nên quan sát nhiều vị trí thay vì chỉ xem một điểm trên ruộng. Ghi lại tuổi lúa, giống, vị trí xuất hiện dịch hại, diện tích ảnh hưởng và điều kiện thời tiết gần thời điểm kiểm tra. Những thông tin này giúp việc đánh giá chính xác hơn.
Ruộng đầu vụ cần được quản lý nước phù hợp với điều kiện đất và giai đoạn sinh trưởng của cây. Không nên để ruộng ngập hoặc khô kéo dài ngoài yêu cầu kỹ thuật của từng giai đoạn. Đồng thời, cần bón phân cân đối và tránh lạm dụng đạm.
Các chương trình quản lý dịch hại tổng hợp cũng nhấn mạnh việc kết hợp giống, mật độ gieo sạ, dinh dưỡng, nước và theo dõi đồng ruộng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc bảo vệ thực vật. Đây là hướng tiếp cận phù hợp để giảm áp lực dịch hại và hạn chế chi phí xử lý không cần thiết.
Khi dịch hại vượt mức cần xử lý hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng đáng kể đến ruộng, bà con cần lựa chọn sản phẩm đã được đăng ký cho đúng cây trồng và đối tượng. Không nên phun theo lịch cố định nếu chưa có cơ sở từ tình hình thực tế trên ruộng.
Đối với thuốc bảo vệ thực vật, luôn đọc kỹ nhãn trước khi pha và phun. Tuân thủ liều lượng, thời gian cách ly, trang bị bảo hộ và các cảnh báo về môi trường. Không tự ý tăng liều hoặc phối nhiều sản phẩm khi chưa có hướng dẫn phù hợp.
| Giai đoạn | Đối tượng cần theo dõi | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Chuẩn bị đất – trước sạ | Ốc bươu vàng, cỏ dại, nguồn sâu bệnh tồn lưu | Vệ sinh ruộng, kiểm tra nguồn nước, thu gom ốc và ổ trứng, chuẩn bị mặt ruộng phù hợp. |
| Mạ – sau sạ | Ốc bươu vàng, bù lạch và các đối tượng đầu vụ | Thăm đồng thường xuyên, kiểm tra mật độ và theo dõi sức khỏe cây lúa. |
| Đẻ nhánh | Đạo ôn lá, bù lạch và các dịch hại phát sinh theo vùng | Theo dõi lá, quản lý nước và dinh dưỡng cân đối, xử lý theo khuyến cáo khi cần. |
Mức độ rủi ro không giống nhau giữa các ruộng. Những ruộng đã từng bị dịch hại nặng, gieo sạ dày, có điều kiện ẩm kéo dài hoặc nằm gần nguồn nước có nhiều ốc cần được kiểm tra kỹ hơn.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển sang trạng thái nắng nóng xen kẽ mưa, độ ẩm thay đổi liên tục, cần tăng tần suất thăm đồng. Đây cũng là điều kiện đã được ghi nhận tại các báo cáo sản xuất lúa năm 2026 ở An Giang, trong đó đạo ôn lá được lưu ý có khả năng phát triển khi thời tiết có mưa.
Khuyến cáo dịch hại đầu vụ không chỉ là việc lựa chọn một loại thuốc để xử lý sâu bệnh. Với ruộng lúa ĐBSCL, hiệu quả quản lý dịch hại bắt đầu từ khâu chuẩn bị đất, xuống giống phù hợp, quản lý nước và dinh dưỡng, sau đó là thăm đồng thường xuyên để phát hiện sớm vấn đề.
Ốc bươu vàng cần được chú ý từ đầu vụ; bù lạch cần được theo dõi trên lúa non; trong khi đạo ôn lá cần đặc biệt quan sát khi lúa bước vào đẻ nhánh và điều kiện thời tiết thuận lợi cho bệnh phát triển. Khi cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hãy kiểm tra đúng nhãn và đăng ký hiện hành thay vì áp dụng kinh nghiệm từ sản phẩm khác.
HÓA SINH DDT
Công ty: CÔNG TY CỔ PHẦN HÓA SINH DDT
MST: 1602195005
Địa chỉ: Số 1/15 (hẻm Dự Định), tổ 62B, Khóm Bình Đức 1, Phường Bình Đức, Tỉnh An Giang
Website: hoasinhddt.com
Hóa Sinh DDT là nhà phân phối phân bón uy tín hàng đầu tại Miền Tây. Cung cấp các sản phẩm chất lượng cao, dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, đồng hành cùng bà con nông dân hướng đến nền nông nghiệp bền vững.